Në parim, modeli i kompanive ajrore “low cost” është i thjeshtë: tarifa bazë shumë të ulëta, duke kursyer në shërbime dhe duke mbushur avionët sa më shumë, në mënyrë që të ulin kostot dhe të rrisin fitimet. Ky model synon udhëtarët e ndjeshëm ndaj çmimit dhe është promovuar si një revolucion në industrinë e fluturimeve.
Por si qëndron realisht situata në Shqipëri? Një vëzhgim i fundit i realizuar nga portali Skyweb.al tregon se në praktikë ky model është kthyer në një farsë për qytetarët shqiptarë. Konkretisht, kompania Wizz Air, një prej operatorëve kryesorë “low cost” që fluturon nga Shqipëria, ka çmime që shpesh janë më të larta sesa kompanitë tradicionale (“legacy”), të cilat teorikisht duhet të ishin më të shtrenjta.
Si u bë analiza?
Skyweb.al realizoi një krahasim konkret: u zgjodh një udhëtim hipotetik me nisje më 3 maj dhe kthim më 6 maj, për disa destinacione të njohura ku operojnë disa kompani të ndryshme ajrore. U standardizuan kushtet për të gjitha kompanitë – e njëjta datë udhëtimi, moment i ditës, peshë e njëjtë bagazhi dhe zgjedhje vendi në avion. Më pas u krahasuan çmimet reale që ofronin kompanitë në aplikacionet dhe faqet zyrtare të tyre.
Rezultati? Wizz Air rezultoi në shumë raste më e shtrenjtë sesa kompanitë që nuk pretendojnë të jenë “low cost”. Ky fakt përmbys logjikën bazë të modelit të biznesit që kompania pretendon të ndjekë dhe hedh dyshime serioze mbi mënyrën se si i marketon shërbimet e saj për konsumatorët shqiptarë.
Disa shembuj tronditës:
Në disa destinacione europiane, bileta me Wizz Air ishte 20-30% më e shtrenjtë sesa oferta e një kompanie tradicionale që përfshinte edhe shërbime shtesë si bagazhi i dorës, vendi në avion dhe, në disa raste, edhe ushqime të lehta gjatë fluturimit. Ndërkohë, te Wizz Air, për çdo shërbim ekstra – qoftë një çantë dore, një ndryshim të vogël të vendit, apo ndonjë fleksibilitet minimal – aplikohet tarifë shtesë.
Në një shembull konkret për një fluturim Tiranë–Milano, me të njëjtat kushte, një kompani tjetër ofronte një biletë rreth 150 euro më lirë se Wizz Air. Për një familje me katër anëtarë, diferenca shkonte deri në 600 euro – një shifër e konsiderueshme për një udhëtim të zakonshëm.
Mashtrimi i perceptimit "low cost"
Në këtë mënyrë, konsumatorëve shqiptarë u ofrohet një perceptim i rremë i “çmimeve të ulëta”, ndërsa në realitet përfundojnë duke paguar shumë më tepër. Abuzimi me këtë perceptim është i dëmshëm, jo vetëm për portofolin e udhëtarëve, por edhe për konkurrencën e ndershme në tregun e fluturimeve.
Konkluzioni
Rezultatet e vëzhgimit të Skyweb.al tregojnë qartë se qytetarët shqiptarë duhet të jenë shumë të kujdesshëm kur rezervojnë fluturime me etiketime “low cost”. Emri nuk garanton më çmimin e lirë.
Në mungesë të një rregullimi efektiv të tregut dhe një transparence më të madhe nga kompanitë ajrore, konsumatori i thjeshtë mbetet viktima kryesore e kësaj strategjie të dyshimtë marketingu.
Përfundimisht, para se të rezervoni, krahasimi i çmimeve dhe i kushteve është më i rëndësishëm se kurrë. "Low cost" nuk është më automatikisht "cheap".
Komente