Një qytet i lashtë nën ujërat e Liqenit Van në Turqi mund të zbulojë sekrete që vënë në pikëpyetje origjinën e tregimit biblik të Përmbytjes së Madhe dhe Arkës së Noas.
Rrënojat e gjera ndodhen 26 metra nën sipërfaqe, pranë qytetit Gevaş, rreth 240 kilometra larg nga Mali Ararat – vendi që, sipas traditës, konsiderohet si vendndodhja ku është ndalur Arka e Noeut pas përmbytjes.
Sipas të dhënave gjeologjike, këto struktura janë zhytur nga 12.000 deri në 14.500 vite më parë, si pasojë e një shpërthimi vullkanik nga Mali Nemrut, që bllokoi lumin Mirat dhe shkaktoi përmbytje masive gjatë periudhës së ndryshimeve klimatike të quajtur Younger Dryas.
Ndërsa shumica e studiuesve tradicionalë i mohojnë teoritë alternative, studiues të pavarur besojnë se kjo katastrofë mund të ketë zhdukur një civilizim të avancuar, aq të lashtë sa të ketë frymëzuar versionet më të hershme të tregimeve për Përmbytjen e Madhe.
“Bazuar në atë që dihet deri më tani, asnjë civilizim i 6 mijë viteve të fundit nuk ka pasur aftësinë për të krijuar punime në gur si ato që kemi parë këtu,” tha studiuesi i pavarur Matt LaCroix, i cili foli për këtë zbulim në podcast-in Matt Beall Limitless.
Zbulimi dhe potenciali për të rishkruar historinë
Qyteti nënujor përfshin më shumë se gjysmë milje katrore, me një fortesë gurësh, tempuj rrethorë me punime precize dhe një pllakë me simbolin “Lulja e Jetës” – një motiv që gjendet edhe në vende të shenjta në Peru dhe Bolivi.
LaCroix, së bashku me një ekip ndërkombëtar zhytësish, do të nisë eksplorimin e detajuar të vendit në shtator, duke përdorur teknologji moderne për të hartuar strukturat dhe për të zbuluar prova të mundshme për datimin e tyre.
Edhe pse strukturat nuk mund të datohen me karbon për shkak të natyrës së tyre shkëmbore, kërkohen materiale organike si sedimente ose artefakte, që mund të ndihmojnë në përcaktimin e saktë të moshës së qytetit.
Forma e ndërtimit, me gurë të ndërthurur në mënyrë të përkryer, nyje këndore dhe pa ndonjë lloj lidhësi, i ngjan ndërtimit të vendbanimeve megalitike si Sacsayhuamán në Peru.
Një qytet që sfidon versionin biblik
Sipas LaCroix, këto rrënoja tregojnë për ekzistencën e një qytetërimi të zhvilluar që ka ndërtuar struktura të përhershme mbi një terren të qëndrueshëm, i cili u përmbyt pas shpërthimit të vullkanit Nemrut. Sipas tij, niveli i liqenit është rritur më shumë se 30 metra, duke mbuluar tërësisht qytetin e lashtë.
Ai thekson se ky qytet mund të jetë një burim frymëzimi për tregimet më të hershme të përmbytjeve që gjenden në tekstet sumere, akadase dhe babilonase – si Epika e Gilgameshit dhe Atrahasis – ku përshkruhet një përmbytje universale dhe një njeri i zgjedhur që ndërton një anije për të shpëtuar jetën në Tokë.
Në këto tekste, emri i mbijetuesit është Ziusudra ose Utnapishtim, figura që i paraprin Noeut me mijëra vjet.
Rëndësia e vendit dhe sfidat shkencore
Rrënojat u zbuluan për herë të parë në vitin 1997 nga regjisor turk Tossen Salin, i cili po studionte mikroorganizmat e veçantë të liqenit. Megjithatë, zbulimi ka mbetur i panjohur për publikun e gjerë dhe nuk është studiuar plotësisht nga komuniteti akademik.
Disa arkeologë kanë sugjeruar se strukturat mund të datojnë nga periudha urartiane, rreth 3.000 vite më parë, ose madje nga mesjeta, por mungesa e kërkimeve të thelluara e lë këtë hipotezë të hapur.
Ndërkohë, edhe harta më e vjetër e njohur e botës – harta babilonase – shënon rajonin e Araratit afër Liqenit Van si një vend me rëndësi të lashtë, të lidhur ndoshta me tregimet e mbijetimit pas një përmbytjeje globale.
Sipas LaCroix, këto përkime simbolike, arkitekturore dhe astronomike midis faqeve në Turqi, Amerikën Jugore dhe Azi mund të jenë provë e ekzistencës së një qytetërimi të lashtë global.
Ky zbulim i pazakontë ngre pyetje të thella për origjinën e civilizimit dhe përputhshmërinë e miteve të lashta me të dhëna reale gjeologjike dhe arkeologjike. Nëse vërtetohet shkencërisht, qyteti i zhytur në Liqenin Van mund të ndryshojë mënyrën se si e kuptojmë të kaluarën tonë më të largët.
Komente