Kufiri i shënuar gjatë periudhës së kolonializmit francez qëndron pas këtij konflikti, i cili ka nxjerrë në pah tensionet mes dy vendeve
Një konflikt kufitar afatgjatë mes Tajlandës dhe Kamboxhisë eskaloi dramatisht të enjten, kur Tajlanda ndërmori sulme ajrore mbi objektiva ushtarake kamboxhiane dhe akuzoi Kamboxhin për hedhjen e raketave dhe artilerisë.
Të paktën 11 qytetarë tajlandezë, përfshirë një djalë tetëvjeçar, dhe një ushtar tajlandez u vranë në dhunën që shpërtheu. Akoma nuk dihet nëse ka viktima kamboxhiane.
Për çfarë është ky konflikt?
Konflikti mes Tajlandës dhe Kamboxhisë ka një histori më shumë se një shekulli, duke u ngjitur deri në periudhën kur Franca, që pushtoi Kamboxhin deri në vitin 1953, shënoi kufirin tokësor.
Kufiri, i cili shtrihet në më shumë se 800 kilometra, ka shpërthyer shpesh për vite me radhë, duke u nxitur nga ndjenja nacionaliste. Episodi më i fundit ka filluar në maj, kur trupat shkëmbyen zjarr në një zonë të diskutueshme, duke vrarë një ushtar kamboxhian. Kjo ka çuar në një seri veprimesh hakmarrëse nga të dyja shtetet: Tajlanda vendosi kufizime kufitare me Kamboxhin, ndërsa Kamboxhia ndaloi importet e perimeve dhe frutave, transmetimin e filmave tajlandezë dhe shkurtoi bandwidth-in e internetit nga Tajlanda, ndër të tjera.
Përse po ndodh kjo tani dhe si mund të ndikojë situata politike në vendet përkatëse?
Kamboxhia është praktikisht një shtet i një partie, i udhëhequr për gati katër dekada nga lideri autoritar Hun Sen, i cili i dorëzoi pushtetin djalit të tij, Hun Manet, në vitin 2023. Analistët sugjerojnë se Hun Sen mund të pohoi nacionalizmin për të mbështetur pozitat e djalit të tij, pasi ai ende mbetet një figurë shumë e fuqishme në vend.
Nga ana tjetër, Tajlanda është në një periudhë të pasigurisë politike, ku kryeministrja Paetongtarn Shinawatra është pezulluar nga posti dhe partia e saj po akuzohet për dështimin në trajtimin e krizës kufitare. Ajo ka bërë komente të padëshiruara gjatë një bisede të regjistruar me Hun Sen, duke përfshirë fjalë jo të mira për komandantët e ushtrisë tajlandeze, duke e ndërlikuar edhe më shumë situatën.
Si mund të zgjidhet ky konflikt?
Kamboxhia ka kërkuar që Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (ICJ) të zgjidhë këtë mosmarrëveshje kufitare, por ky mundësi duket e vështirë pasi Tajlanda nuk e pranon juridiksionin e gjykatës.
Analistët sugjerojnë se Kina mund të jetë një ndërmjetës i mundshëm në këtë situatë, për shkak të ndikimit të saj të drejtpërdrejtë mbi të dyja shtetet. Megjithatë, ndihma e Kinës mund të shkaktojë shqetësime në Bangkok, për shkak të lidhjeve më të ngushta të Pekinit me Kamboxhian.
Për momentin, kryeministri i Tajlandës, Phumtham Wechayachai, tha se luftimet duhet të ndalojnë përpara se të fillojnë negociatat. Ai shtoi se nuk ka shpallje të luftës dhe konflikti nuk është duke u përhapur në më shumë provinca.
Kryeministri kamboxhian, Hun Manet, kërkoi që Këshilli i Sigurimit të Kombeve të Bashkuara të mblidhet urgjentisht për të diskutuar krizën, duke akuzuar Tajlandën për "agresion ushtarak të pa provokuar".
Komente