Në Bashkimin Sovjetik (BRSS), Dita e Fitores ishte një shfaqje e madhe, dhe duket se regjimi i Putinit po e kthen atë në një spektakël edhe më të madh. Por rusët gjithashtu e kujtojnë me nostalgji ditën e fitores së madhe kundër nazizmit.
Simbolika e Ditës së Fitores në Rusi
Fëmijë me uniforma ushtarake, foshnje të veshura me kapele ushtarake, dhe nxënës që parakalojnë në tanke kartoni – këto janë disa nga pamjet që karakterizojnë festimet në qytetet ruse para paradës së madhe ushtarake në Sheshin e Kuq. Në Kemerovo të Siberisë, foshnjat e sapolindura në spital u pajisën me kapele ushtarake dhe u mbështollën me batanije ngjyrë ulliri. Sipas drejtuesve lokalë, këto rroba "prekëse" simbolizojnë "lidhjen e brezave", duke theksuar se edhe qytetarët më të vegjël janë pjesë e "historisë së madhe".
Në Voronezh, qindra fëmijë të kopshteve organizuan një paradë "ushtarake" në automjete dhe aeroplanë të bërë nga kartoni, të shoqëruar nga tingujt e daulleve. Në Vladivostok, mbi 1,000 nxënës të shkollave fillore morën pjesë në "paradën e parë ushtarake për fëmijë", të prezantuar si "stërnipërit dhe stërmbesat e fitores".
Lidhja e festës me luftën në Ukrainë
Guvernatori i Vladivostokut, Oleg Koshemjako, e shfrytëzoi rastin për ta lidhur Ditën e Fitores me konfliktin aktual në Ukrainë. "Sot po marshojnë fëmijët e baballarëve që po luftojnë në front. Ne jemi krenarë për guximin dhe trimërinë e luftëtarëve tanë dhe e dimë se si do të mposhtet armiku, njësoj si në vitin 1945," deklaroi ai.
Historia dhe propaganda
9 maji është festuar si Dita e Fitores në Rusi për tetë dekada. Fillimisht, nën Stalinin, festimet ishin të kufizuara. Për shumë rusë, kjo ditë mbetet një "festë me lot në sy", pasi fitorja kundër nazizmit u arrit me një çmim të lartë – mbi 25 milionë qytetarë të Bashkimit Sovjetik humbën jetën në Luftën e Dytë Botërore.
Por me kalimin e kohës, Kremlini e shndërroi këtë ditë në një demonstrim të fuqisë ushtarake. Sipas Alex Yusupov nga Fondacioni Friedrich Ebert, nën regjimin e Putinit, kjo simbolikë u forcua më tej: "Për Putinin, fitorja në Luftën e Dytë Botërore është një bosht mbi të cilin mbështetet e gjithë shtetësia ruse dhe legjitimiteti i tij si president."
A ka kuptim parada?
Shkencëtari politik Abbas Galyamov vlerëson se paradat ushtarake kanë kuptim në kohë paqeje, por gjatë një konflikti si ai në Ukrainë, ato humbasin qëllimin e tyre. "Një paradë ushtarake është një zëvendësim për luftën. Kur ushtria është e angazhuar në luftë, parada duket e pavlerë," thotë ai.
Rusia ka qenë e përfshirë në konfliktin e Ukrainës për tre vjet dhe nuk ka arritur qëllimet e saj ushtarake. "Derisa në vitin 2022 të gjithë mendonin se Rusia ishte shumë më e fuqishme se Ukraina, sot kjo iluzion është thyer."
Propaganda dhe realiteti
Pavarësisht kësaj, Kremlini vazhdon të përdorë Ditën e Fitores për propagandë. Yusupov beson se ceremonia e këtij viti do të jetë "plot me shfaqje, deklarata dhe transmetime speciale televizive". Për Putin, është e rëndësishme që festa të ketë përmasa ndërkombëtare, duke përfshirë edhe përfaqësues nga vende të tjera që respektojnë kontributin e BRSS në fitoren mbi nazizmin.
Megjithatë, për Galyamovin, krahasimi midis Luftës së Dytë Botërore dhe konfliktit aktual në Ukrainë është i pavend. "Propaganda shtetërore përpiqet të theksojë se tradita e lavdishme e heronjve të vitit 1945 po vazhdon. Por kjo vështirë se do të impresionojë shoqërinë ruse."
Në fund, parada e Moskës mbetet një mjet propagandistik, një përpjekje për të mbajtur gjallë imazhin e një Rusie të fuqishme, edhe pse realiteti në front është shumë ndryshe.
Komente