Kushtetuesja urdhëron: Kuvendi i Kosovës duhet të zgjedhë kryetarin me votim të hapur
Prishtinë – 8 gusht 2025 – Gjykata Kushtetuese e Kosovës i ka dhënë fund bllokadës disa mujore për konstituimin e Kuvendit, duke urdhëruar sot që zgjedhja e kryetarit të bëhet me votim të hapur dhe në përputhje të plotë me rendin e ditës të miratuar më 8 prill. Vendimi i publikuar të premten ndalon çdo përpjekje për ndryshim procedure dhe detyron kryesuesin e seancës, Avni Deharin, të ftojë grupin më të madh parlamentar për të propozuar kandidatin.
Sipas aktgjykimit, votimi mund të zhvillohet deri në tre raunde për të njëjtin kandidat, ndërsa gjatë procesit duhet të jenë të pranishëm të gjithë deputetët e zgjedhur nga qytetarët. Gjykata konstatoi se Dehari kishte vepruar në kundërshtim me një vendim të mëparshëm të saj, të datës 26 qershor 2025, dhe se veprimet e tij bien ndesh me paragrafin 1 të nenit 116 të Kushtetutës së Republikës së Kosovës, që përcakton efektin juridik të vendimeve të saj.
Bllokada që nisi pas zgjedhjeve
Zgjedhjet e 9 shkurtit 2025 prodhuan një përbërje të re parlamentare, por procesi për konstituimin e Kuvendit u shndërrua shpejt në një krizë institucionale. Nga 15 prilli deri më 26 qershor, u mbajtën dhjetëra vazhdime të seancës konstituive, por deputetët nuk arritën të zgjidhnin kryetarin.
Përballë bllokimit, Gjykata Kushtetuese ndërhyri më 26 qershor, duke dhënë një udhëzim të qartë: seanca duhet të vazhdonte me pikën 3 të rendit të ditës dhe kryetari i Kuvendit duhej të zgjidhej me votim të hapur. Ky vendim synonte ta mbyllte procesin brenda afateve kushtetuese dhe t’i jepte Kuvendit një drejtues të zgjedhur me legjitimitet të plotë.
Por nga 1 maji, kryesuesi Avni Dehari vendosi të ndryshojë rregullat, duke hequr nga rendi i ditës votimin e hapur dhe duke kërkuar formimin e një komisioni që do të mbikëqyrte një votim të fshehtë. Ky veprim u kundërshtua nga Partia Demokratike e Kosovës, Lidhja Demokratike e Kosovës, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës dhe Lista Serbe, të cilat refuzuan të dërgonin anëtarë në komision.
Një proces i bllokuar për muaj të tërë
Nga mesi i prillit deri në fund të korrikut, deputetët zhvilluan plot 54 vazhdime të seancës, por asnjëherë nuk e përfunduan procesin. Pas përfundimit të afatit të dhënë nga Kushtetuesja, më 26 qershor, Gjykata vendosi masë të përkohshme, duke ngrirë çdo veprim të Kuvendit deri në shqyrtimin e ankesave të PDK-së dhe LDK-së.
Vendimi i sotëm shënon një kthesë të detyruar: Kuvendi duhet të rikthehet te procedura e ligjshme dhe të përmbyllë konstituimin përmes një votimi të hapur, nën mbikëqyrjen e plotë të publikut dhe të gjithë deputetëve.
Pas muajsh ngërçi, topi është tani në fushën e deputetëve, të cilët do të duhet të tregojnë nëse janë të gatshëm të respektojnë vendimin më të lartë juridik të vendit dhe të rikthejnë normalitetin parlamentar në Kosovë.
Komente