Izraeli, i përballur me zemërimin për urinë në Gaza, përpiqet të ndryshojë vëmendjen

Izraeli, i përballur me zemërimin për urinë në Gaza, përpiqet të ndryshojë vëmendjen

Qeveria izraelite njoftoi se ka lejuar disa biznese private të rifillojnë importimin e mallrave në Rripin e Gazës, i cili po përjeton uri të skajshme.

Nga Aaron Boxerman – Jerusalem, 5 gusht 2025 – The New York Times

Izraeli është përpjekur të përballet me izolimin gjithnjë e më të madh ndërkombëtar për shkak të urisë në Gaza, duke lejuar këtë të martë disa biznese private të rifillojnë importet në enklavën palestineze. Kryeministri Benjamin Netanyahu po shqyrton hapat e radhës në luftën pothuajse dyvjeçare kundër Hamasit.

Më shumë se një në tre persona në Gaza nuk hanë për ditë të tëra, sipas Programit Botëror të Ushqimit të OKB-së. Shumë agjenci ndihme dhe vende – përfshirë aleatë tradicionalë të Izraelit – fajësojnë politikat izraelite për krizën humanitare.

Kohët e fundit, autoritetet izraelite janë përpjekur të tregojnë se po ndihmojnë në lejimin e ndihmave, duke ndaluar përkohësisht luftime në disa zona dhe duke caktuar rrugë të sigurta për autokolonat humanitare.

Të martën, COGAT – agjencia ushtarake izraelite që mbikëqyr fluksin e ndihmave – tha se po lejon disa biznese private të fusin mallra në Gaza. Kjo praktikë ishte ndaluar vitin e kaluar me arsyetimin se po forconte Hamasin.

Ndërkohë në politikën e brendshme, Netanyahu ka përballë një koalicion të mbushur me ekstremistë të djathtë dhe nacionalistë fetarë që kërkojnë marrjen nën kontroll të të gjithë Gazës.

Gati dy vjet pas sulmit shkatërrues të Hamasit në tetor 2023, Izraeli ende nuk ka përmbushur objektivat e shpallura: shkatërrimin e Hamasit, lirimin e të gjithë pengjeve dhe parandalimin e çdo kërcënimi të ardhshëm nga Gaza.

Zyra e Netanyahu njoftoi se ai zhvilloi një takim treorësh me shefin e shtabit të ushtrisë izraelite, Gjeneralin Eyal Zamir, për të diskutuar opsionet për vijimin e operacionit ushtarak në Gaza, pa dhënë detaje.

Disa zyrtarë izraelitë i thanë mediave se Netanyahu mund të zgjerojë operacionin në të gjithë Gazën, përfshirë zonat ku dyshohet se mbahen pengje – një lëvizje që mund të rrezikojë jetët e tyre. Por ende nuk është marrë një vendim zyrtar, ndërsa kryeministri mund të synojë të kënaqë aleatët e tij të ekstremit të djathtë pa u angazhuar konkretisht.

Nga ana tjetër, Izraeli përpiqet ta zhvendosë vëmendjen ndërkombëtare te pengjet që mbahen nga Hamasi – rreth 20 persona të gjallë dhe trupat e 30 të tjerëve, sipas autoriteteve izraelite. Kërkesa për një mbledhje të Këshillit të Sigurimit të OKB-së u bë pikërisht për këtë çështje.

Ditët e fundit, Hamasi dhe Xhihadi Islamik publikuan pamje të dy pengjeve të dobësuar ekstremisht, duke shkaktuar dënime të reja për Hamasin dhe thirrje për lirimin e menjëhershëm të pengjeve.

“Erdha këtu për të vënë pengjet në qendër të vëmendjes botërore,” deklaroi ministri i Jashtëm izraelit Gideon Saar para mbledhjes së OKB-së në New York.

Por ndërsa diplomatët flisnin, situata humanitare në Gaza vetëm përkeqësohej. Dhjetëra palestinezë kanë vdekur nga kequshqyerja, sipas Ministrisë së Shëndetësisë në Gaza. Sipas OKB-së, Gaza është në prag të urisë masive, ndërsa rendi civil ka rënë plotësisht. Ndihmat që arrijnë sulmohen nga turma të uritura.

“Kam punuar në disa nga vendet më të vështira në botë,” tha Antoine Renard, drejtori lokal i Programit Botëror të Ushqimit. “Por këtë nuk e kam parë kurrë në jetën time.”

Bllokada izraelite e këtij viti ndaloi gati çdo furnizim me ushqim, karburant dhe ilaçe për afro 80 ditë. Edhe pasi u hoqën disa kufizime, ndihma që hyri në Gaza ishte shumë më pak se në periudhat e mëparshme të luftës, sipas të dhënave të ushtrisë izraelite.

Izraeli ka akuzuar OKB-në për paaftësi në shpërndarjen e ndihmave, ndërsa OKB-ja përgjigjet se kërkesat për kalimin e autokolonave shpesh vonohen apo refuzohen nga vetë Izraeli, ndërsa situata e pasigurt në terren e bën misionin të rrezikshëm.

Shpresat për një armëpushim mes Izraelit dhe Hamasit muajin e kaluar janë shuar, pasi bisedimet indirekte mbeten të bllokuara.

Saar akuzoi vende të caktuara (pa përmendur emra) se kanë sabotuar bisedimet duke premtuar njohjen e një shteti palestinez, duke iu referuar Francës, Britanisë, Kanadasë dhe të tjerëve: “I dhanë Hamasit dhurata falas dhe një arsye për të vazhduar luftën.”

Zyrtarë izraelitë dhe amerikanë kanë propozuar së fundmi një marrëveshje "gjithçka ose asgjë", por të dyja palët duken të pa gatshme për kompromis.

Në Izrael, presioni publik është i përqendruar tek pengjet. “Jeta e tyre varet në një fije,” tha Ilay David, vëllai i një prej pengjeve, që u shfaq në një video duke gërmuar varrin e vet. Ai iu drejtua Këshillit të Sigurimit përmes një videomesazhi: “Veproni tani, para se të jetë vonë.”

Përfaqësues të vendeve anëtare në OKB kërkuan një armëpushim të menjëhershëm dhe lirimin e pengjeve. Shumë dënuan Hamasin, por edhe Izraelin për mungesën e ndihmës. Përfaqësuesja amerikane, Dorothy Shea, mbajti qëndrim pro Izraelit, duke fajësuar Hamasin dhe duke ftuar shtetet të bashkohen në përpjekjen e udhëhequr nga SHBA dhe Izraeli për shpërndarjen e ndihmave.

Përfaqësuesi i Palestinës, Riyad Mansour, përsëriti thirrjen për armëpushim dhe lirimin e pengjeve. Ai tha se autoritetet palestineze janë të gatshme të punojnë me SHBA-në dhe komunitetin ndërkombëtar për të arritur paqen. “Koha që po humbasim po matet me jetë njerëzish – dhe nuk kemi më kohë,” tha ai.

Përkthim dhe përshtatje nga Dea Hasanaj, gusht 2025.