Vlora është kthyer në një destinacion jo vetëm për pushime, por edhe për jetesë afatgjatë e sipërmarrje nga të huaj, veçanërisht nga Italia. Qyteti bregdetar ofron mundësi reale për të ndërtuar një jetë të re, megjithëse jo pa vështirësi. Restauratorë italianë kanë hapur biznese kulinarie që prezantojnë kuzhinën bolognese, siciliane, triestine apo pugliese për vendasit dhe turistët. Disa kanë gjetur sukses, të tjerë përballen ende me sfida të përditshme.
Gigi – nga Bologna në Vlorë për të sjellë traditën e picës
Gigi, italian me origjinë nga Napoli dhe banor prej pesë vitesh në Vlorë, hapi fillimisht një piceri dhe më pas e zgjeroi me një restorant ngjitur. Ai thekson ndryshimet e mëdha kulturore dhe vështirësinë në përshtatjen me ritmet e punës. “Duhet përpikmëri dhe profesionalizëm për t’u dalluar,” thotë ai, duke shtuar se ndonëse stafi i tij është shqiptar, përshtatja me standardet që ai kërkon mbetet sfiduese.
Megjithatë, ai vlerëson burokracinë në Shqipëri si më të shpejtë dhe thekson transformimin pozitiv të Lungomares. Për bashkëpunimin mes restoratorëve, ai pranon se rivaliteti është i pranishëm, por ndihma ekziston mes disa kolegëve.
“Sicilia Bella” – familja që zgjodhi Vlorën për një fillim të ri
Grazia dhe Gustavo, optikë me profesion, zgjodhën të largoheshin nga Italia pas vitit 2017. Ata e shndërruan pasionin për kuzhinën në një restorant sicilian në Vlorë. Edhe pse e kanë kaluar me sukses fazën fillestare të përshtatjes, ndihen të rezervuar në raportet shoqërore me vendasit. “Popullsia është e sjellshme, por e mbyllur. Ende nuk kemi ndërtuar miqësi të thella,” thonë ata.
“Gilda” – një kënd qetësie në qytet
Dania, një tjetër sipërmarrëse italiane që jeton në Vlorë prej tre vitesh, ka hapur një lokal të vogël. Ajo vlerëson qetësinë që ofron qyteti dhe e konsideron lehtësinë e hapjes së aktivitetit si një pikë të fortë të Shqipërisë. Sipas saj, megjithatë, çmimet janë në rritje dhe mungon kontrolli institucional ndaj kësaj tendence. Ajo sugjeron më shumë investime në aktivitete kulturore si kinema dhe teatro për të përmirësuar cilësinë e jetës.
“Dolce Italia” – 24 vite përvojë dhe një vlerësim i sinqertë
Domenico, i cili jeton në Shqipëri prej 24 vitesh dhe është pronar i një lokali në Radhimë, e konsideron vështirësinë kryesore mungesën e stafit të kualifikuar. “Punonjësit kanë një mënyrë të ndryshme të të menduarit për punën. Duhet më shumë profesionalizëm dhe përgjegjësi,” thekson ai. Ai vlerëson sigurinë në Shqipëri dhe përmend nevojën për ruajtjen e mjedisit si pjesë e zhvillimit të zonës bregdetare.
Përfundim: Mundësi, por jo pa sfida
Nga intervistat me sipërmarrësit italianë del në pah se Shqipëria, dhe në veçanti Vlora, ofron kushte më të thjeshta për të nisur një biznes, por sfidat janë të shumta: nga mentaliteti i ndryshëm në punë, te mungesa e bashkëpunimit mes operatorëve të sektorit, deri tek nevoja për një planifikim më të qëndrueshëm urban e kulturor.
Megjithatë, pjesa më e madhe e tyre kanë zgjedhur ta quajnë Vlorën “shtëpi”, duke i dhënë qytetit një dimension më të gjallë dhe ndërkombëtar.
Komente