Pavarësisht protestave masive në fillim të vitit 2024, kur fermerët bllokuan rrugët dhe derdhën pleh në shenjë revolte ndaj rregullave të reja mjedisore dhe rënies së të ardhurave, gjendja për sektorin bujqësor në Europë nuk ka ndryshuar. Një vit më vonë, 90 për qind e fermerëve mbeten të zhgënjyer nga mungesa e reformave konkrete dhe vëmendjes nga autoritetet.
Të dhënat vijnë nga një sondazh europian i vitit 2025, i realizuar nga CropLife Europe në bashkëpunim me Ipsos dhe Euronews, që pasqyron një sektor në krizë të thelluar. Më shumë se gjysma e fermerëve të anketuar janë gati të protestojnë sërish.
Pothuajse gjysma e tyre vlerëson se situata ekonomike është përkeqësuar që nga viti i kaluar. Kostot në rritje dhe çmimet e pamjaftueshme të shitjes po ulin aftësinë e tyre për të investuar, ndërsa shumë prej tyre raportojnë vështirësi për të përballuar edhe shpenzimet bazë.
Rregulloret mjedisore i kanë përkeqësuar edhe më tej kushtet, veçanërisht në vende si Franca, Gjermania dhe Holanda, ku fermerët po përballen me ndërprerjen e subvencioneve për karburantin apo presionin për të ulur ndotjet nga bagëtitë. Dëmet nga thatësira dhe kufizimet e ujit janë gjithashtu shqetësime të mëdha në Spanjë, Greqi dhe Francë.
Megjithatë, pavarësisht sfidave, disa vatra optimizmi ekzistojnë. Fermerët e rinj, veçanërisht në Poloni dhe Rumani, shprehen më shpresëplotë për të ardhmen e bujqësisë. Shtete si Rumania, Irlanda dhe Holanda tregojnë më pak pesimizëm, për shkak të kushteve më të qëndrueshme ekonomike.
Në këtë kontekst, fermerët europianë i kërkojnë BE-së mbështetje më të drejtpërdrejtë ekonomike dhe thjeshtim të procedurave. Rreth 82% kërkojnë rishpërndarje më të drejtë të fitimeve përgjatë zinxhirit ushqimor dhe 65% përmendin nevojën për uljen e barrës administrative.
Një në tre apelon për më shumë investime në kërkime dhe mjete të mbrojtjes së kulturave, për të përballuar sfidat klimatike dhe për të ulur kostot. CropLife Europe rekomandon zgjidhje të qëndrueshme si teknologjitë e ujitjes, farat rezistente ndaj thatësirës dhe mjetet dixhitale të bujqësisë.
Vetëm me vullnet politik dhe mbështetje reale për fermerët, Europa mund të kalojë nga kriza në qëndrueshmëri – duke siguruar jo vetëm të ardhmen e bujqësisë, por të gjithë sistemit ushqimor europian.
Komente