Arabët marrin Ulqinin! Shqiptarët kundër – serbët dhe malazezët votojnë pro.

Kuvendi i Malit të Zi ka miratuar me procedurë të përshpejtuar dy marrëveshje të rëndësishme me Emiratet e Bashkuara Arabe – një për bashkëpunim ekonomik dhe një tjetër për turizëm dhe zhvillim të pasurive të paluajtshme. Vendimi u mor pas një seance maratone që zgjati më shumë se 12 orë dhe përfundoi një orë pas mesnate më 23 prill.

Marrëveshjet, të nënshkruara nga kryeministri Milojko Spajiq më 28 mars, u kundërshtuan ashpër nga deputetët shqiptarë dhe një pjesë e opozitës, të cilët i konsiderojnë ato si një rrezik për Kushtetutën dhe interesin publik.

⸻

Ulqini – pika më e nxehtë e debatit

Në qendër të debatit ishte Plazhi i Madh i Ulqinit, ku sipas marrëveshjes parashikohet një investim potencial me vlerë miliarda euro nga biznesmeni arab Mohamed Alabbar. Sipas Qeverisë, plani përfshin ndërtimin e objekteve turistike dhe banimi në një sipërfaqe prej 20 milionë metrash katrorë, që do të jepet me qira për 99 vjet.

Kjo ka ngjallur reagim të ashpër nga komuniteti lokal, opozita dhe ekologët. Kryetari i komunës së Ulqinit, Genc Nimanbegu, e cilësoi marrëveshjen si një akt të paprecedentë që po ndodh pa diskutim publik dhe pa përfshirjen e pushtetit vendor. Ai paralajmëroi se deputetët që mbështesin marrëveshjen “do të bëjnë armik të Ulqinit”.

⸻

Deputetët shqiptarë kundër

Deputetët shqiptarë në Kuvend votuan kundër marrëveshjes, duke theksuar se ajo cenon të drejtat e pakicave dhe zhvlerëson rolin e institucioneve vendore.

Akuzat për mungesë transparence dhe përjashtim të ligjeve vendore

Opozita akuzoi qeverinë për mungesë transparence, mungesë konsultimi me publikun dhe përmbajtje problematike të marrëveshjes. Deputeti i Partisë Demokratike të Socialistëve (DPS), Ivan Vukoviq, deklaroi se bëhet fjalë për një “tentativë për grabitjen e Malit të Zi”, ndërsa partia e tij braktisi sallën para votimit.

⸻

Shoqëria civile dhe ekologët reagojnë

Përfaqësues të shoqërisë civile, përfshirë rrjetin joqeveritar MANS, ngritën shqetësime për përjashtimin e investitorëve nga juridiksioni i gjykatave vendore dhe pezullimin e ligjeve të prokurimeve publike. Ata paralajmëruan rrezik të lartë për pastrim parash, për shkak të mungesës së transparencës mbi pronësinë e kompanive të regjistruara në Emirate.

Ekologët nga ana e tyre kundërshtuan ndërtimet në Plazhin e Madh, duke i cilësuar si kërcënim për mjedisin dhe biodiversitetin e zonës së Sollanës – një nga habitatet më të rëndësishme për shpendët në Evropë.

⸻

Qeveria mbron marrëveshjet: “Investim historik”

Në mungesë të kryeministrit Spajiq, i cili ndodhej për vizitë zyrtare në SHBA, marrëveshjet u prezantuan në Kuvend nga ministrja e Punëve Publike, Majda Adxheviq.
Ajo theksoi se refuzimi i marrëveshjes do të dëmtonte rëndë bashkëpunimin me Emiratet dhe do të përcillte një sinjal negativ në arenën ndërkombëtare.
Sipas saj, investimet nuk do të realizohen në komunat që nuk i dëshirojnë, duke përfshirë Ulqinin, dhe gjithçka është bërë në përputhje me Kushtetutën dhe ligjet e vendit.

⸻

Mbështetësit e marrëveshjes

Mbështetësit e marrëveshjes, përfshirë Lëvizjen “Evropa Tani”, Demokracinë e Re Serbe dhe Demokratët, argumentuan se projekti do të sillte rilindje ekonomike dhe ishte një mundësi historike për zhvillimin e vendit.

Deputetja Jelena Nedoviq deklaroi se Mali i Zi nuk duhet të humbasë këtë mundësi për një investim të madh nga një partner i besueshëm si Alabbar.

⸻

Reagime të mëtejshme dhe kallëzime penale

Kryetari i URA-s, Dritan Abazoviq, paralajmëroi se marrëveshja cenon Kushtetutën dhe legalizon konfiskimin e pronës pa interes publik të qartë.
Ai njoftoi se partia e tij ka dorëzuar kallëzim penal në Prokurorinë Speciale kundër Spajiqit dhe zyrtarëve të tjerë.

Presidenti i shtetit, Jakov Millatoviq, gjithashtu e konsideroi marrëveshjen “të paligjshme” dhe kërkoi opinion nga Komisioni Europian për përputhshmërinë e saj me standardet e BE-së.