Fraza “shtrihu drejt yjeve” po merr kuptim të ri falë projektit më të fundit futurist: Chrysalis, një anije hapësinore e konceptuar për të transportuar 1.000 njerëz në një udhëtim njëkahësh 250-vjeçar drejt sistemit yjor Alpha Centauri, rreth katër vite dritë larg Tokës.
E ndërtuar si një cilindër gjigand me gjatësi 58 kilometra, Chrysalis përfshin një shoqëri të plotë të vetëqëndrueshme – me ekosisteme të ndryshme, dhoma prodhimi ushqimi, biblioteka, parqe, zona banimi me shumë kate, shkolla, spitale dhe qendra rekreative.
Në zemër të kësaj anije ndodhet një kupolë kozmike 130 metra e lartë, e mbuluar me panele transparente, që i lejon banorët të vëzhgojnë hapësirën e jashtme dhe të ndjejnë lidhjen e përhershme me universin.
Dizajni dhe teknologjia
Anija do të furnizohet me energji përmes reaktorëve bërthamorë të shkrirjes, ndërsa graviteti artificial do të krijohet nga rrotullimi i një sërë cilindrash koncentrikë. Projekti është fituesi i vendit të parë në konkursin global Project Hyperion, që ftoi ekipe ndërkombëtare të paraqisnin plane të detajuara për një "anije gjeneratash" – një mjet që udhëton për breza të tërë.
Kushti kryesor: vetëm teknologji ekzistuese ose që pritet të zhvillohen në të ardhmen e afërt – pa udhëtime më të shpejta se drita apo animacion të ngrirë.
Paneli gjykues, në të cilin morën pjesë edhe shkencëtarë nga NASA, vlerësoi rreth 100 aplikime për dizajnin, qëndrueshmërinë dhe shoqërinë e parashikuar brenda anijes.
Një shoqëri e re në hapësirë
Anija është ndarë në gjashtë mbështjellje (shtresa), secila me një funksion të posaçëm:
Bërthama (Core): struktura mbështetëse qendrore
Mbështjellja 1: bujqësia dhe biome si pyll tropikal, boreal dhe zona shkretinore
Mbështjellja 2: hapësira komunitare për argëtim, bibliotekë dhe artefakte kulturore nga Toka
Mbështjellja 3: zonat e banimit të ndara në 20 sektorë me shtëpi modulare
Mbështjellja 4: laboratorë teknologjie dhe zhvillimi produktesh
Mbështjellja 5: magazina për pajisje dhe materiale ndihmëse
Brenda Chrysalis, gjithë banorët do të jenë vegjetarianë, me proteina të prodhuara në mënyrë sintetike. Prania e kafshëve do të jetë vetëm për qëllime estetike dhe biodiversiteti.
Gjithashtu, do të ketë një bankë gjenetike që ruan farëra, embrione dhe ADN nga speciet tokësore dhe ato në bord.
Kujtesa e Tokës dhe psikologjia njerëzore
Hapësira të brendshme me ekrane panoramike do të simulojnë pamje nga Toka, ndërsa sistemi i dritës do të ndjekë ciklet e ditëve dhe stinëve. Liria personale dhe komuniteti janë në qendër të modelit social: individët mund të zgjedhin ku jetojnë, të ndryshojnë sektor, të krijojnë apo jo familje.
Kupola kozmike do të shërbejë si vend i mbledhjes vjetore të Këshillit Plenar të Chrysalis, një ngjarje ku mblidhen të gjithë banorët për të kujtuar origjinën e tyre dhe për të reflektuar mbi udhëtimin ndër yjor.
Kriteret për përzgjedhjen e ekuipazhit do të përfshijnë testime psikologjike shumëvjeçare, përfshirë stërvitje në baza të izoluara si ato në Antarktidë.
Reagimi dhe potenciali i projektit
Anija u vlerësua për nivelin e detajimit teknik, zgjidhjet për mbrojtje nga rrezatimi kozmik dhe qasjen strukturore praktike, duke kujtuar konceptet e anijeve botërore gjigande të viteve 1980.
Në vend të dytë në konkurs u rendit WFP Extreme, një strukturë që ngjan me dy rrota gjigante 500 metra të gjera, të lidhura së bashku.
Sipas Dr. Andreas Hein, drejtor i Institutit për Studime Ndër-Yjore:
“Ky projekt është më shumë se një garë dizajni – është një vështrim serioz në mundësitë e njerëzimit për të jetuar në hapësirë për breza të tërë. Ai na mëson edhe si të ndërtojmë një shoqëri funksionale në kushte të kufizuara – mësim i vlefshëm edhe për të ardhmen tonë në Tokë.”
Komente