Bosnje-Hercegovina – Sot, më 11 korrik 2025, shënohet 30-vjetori i masakrës së Srebrenicës, ngjarja më tragjike në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore. Më shumë se 8 mijë burra dhe djem myslimanë u vranë nga forcat serbe të Bosnjës në korrik të vitit 1995, në atë që konsiderohet gjenocid nga Gjykata Ndërkombëtare për Krime në Ish-Jugosllavi.
Çfarë ndodhi në Srebrenicë?
Në fillim të korrikut 1995, enklava e Srebrenicës – shpallur “zonë e sigurt” nga Kombet e Bashkuara – u vu në shënjestër nga forcat serbe të Bosnjës, nën urdhrin e udhëheqësit Radovan Karadziç. Pas rrethimit dhe sulmeve ndaj paqeruajtësve holandezë, më 11 korrik, trupat e drejtuara nga gjenerali Ratko Mlladiç hynë në qytet.
Rreth 30 mijë civilë myslimanë, përfshirë gra, fëmijë dhe të moshuar, u strehuan në bazën e paqeruajtësve në Potoçari. Ndërkohë, burrat dhe djemtë u ndanë me premtimin se do të "kontrolloheshin" dhe "evakuoheshin". Në realitet, ata u dërguan drejt ekzekutimit masiv dhe më pas u varrosën në varre masive, që vazhdojnë të zbulohen edhe sot.
Një plagë e hapur për Bosnjën dhe Evropën
Çdo vit, më 11 korrik, në Qendrën Përkujtimore të Potoçarit zhvillohet ceremonia për rivarrosjen e viktimave që janë identifikuar gjatë vitit. Pavarësisht përpjekjeve të vazhdueshme për drejtësi dhe pajtim, shumë nga përgjegjësit ende nuk kanë marrë dënimin e merituar, ndërsa retorika nacionaliste në rajon mbetet e fortë.
Marshimi i Paqes dhe mesazhi i kujtesës
Në përvjetorin e 30-të, mijëra qytetarë nga Bosnja dhe vende të tjera marrin pjesë në Marshimin e Paqes, për të kujtuar viktimat dhe për të dhënë një mesazh të fortë kundër urrejtjes dhe mohimit të gjenocidit.
Drejtësia, ende larg përfundimit
Gjykatat ndërkombëtare kanë dënuar disa nga autorët kryesorë, përfshirë Ratko Mlladiçin dhe Radovan Karadziçin, por shumë krime të luftës mbeten të pandëshkuara. Politika e brendshme e Bosnjës sot është sërish e tensionuar, me liderë si Milorad Dodik që sfidojnë rendin kushtetues dhe kërcënojnë unitetin e vendit.
Vjola Murati është spikere dhe gazetare në Blu Televizion, me një formim akademik në Shkenca Sociale dhe Komunikim nga Universiteti i Tiranës. Ajo sjell në ekran profesionalizëm, ndjeshmëri dhe përkushtim ndaj realitetit të komunitetit vendas.
Komente